Cảnh báo: Mất tên miền thương hiệu vì thiếu tầm nhìn

Cảnh báo: Mất tên miền thương hiệu vì thiếu tầm nhìn

Viettel.com, Viettel.org, Bkav.com, Mobifone.com, Fpt.com… lần lượt rơi vào tay các tổ chức, cá nhân “đầu cơ” tên miền do sự chậm chân hoặc thờ ơ của các DN Việt Nam trong việc nhận diện, quảng bá thương hiệu.

Tên miền quốc gia và câu chuyện bảo vệ thương hiệu trên internet

Qua vụ việc tranh chấp quyền sử dụng tên miền bambooairway.vn, đã đến lúc doanh nghiệp nên nhìn nhận đúng đắn việc đăng ký sử dụng tên miền “.vn”, nó không chỉ mang ý nghĩa định danh mà cũng chính là bảo vệ thương hiệu Việt trên internet.

Từ việc sử dụng tên miền “bambooairways.com” của Công ty TNHH Hàng không Tre Việt và sự hiện diện của website giả mạo sử dụng tên miền “bambooairway.vn” với việc sử dụng các từ khóa: “Hàng không Tre Việt”, “Bamboo airways VietNam” “Bamboo airline”… trên công cụ tìm kiếm trên Google đều cho kết quả hiển thị đầu tiên không phải trang thông tin điện tử “bambooairways.com” của Công ty TNHH Hàng không Tre Việt mà là website giả mạo dưới tên miền “bambooairway.vn”. Qua đây thấy rằng tên miền mã quốc gia có ý nghĩa lớn định danh nơi công ty cung cấp dịch vụ, là “thương hiệu số” trên Internet, là một loại tài sản vô hình của các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp.

Theo tìm hiểu, các doanh nghiệp nước ngoài rất chú trọng đăng ký sử dụng tên miền để bảo vệ thương hiệu. Bên cạnh việc sử dụng tên miền cấp cao chung, các công ty đa quốc gia rất quan tâm đến đăng ký sử dụng tên miền mã quốc gia nơi cung cấp dịch vụ, sản phẩm. Tại Việt Nam, các công ty đa quốc gia như Google, Facebook, Samsung… đã tìm hiểu và đăng ký sử dụng tên miền “.vn” khi đến kinh doanh tại thị trường Việt Nam. Tuy nhiên, không ít các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài cũng gặp phải những rắc rối không mong muốn khi tên miền liên quan đến nhãn hiệu, sản phẩm của mình đã bị chủ thể khác đăng ký sử dụng trước đó.

Tên miền quốc gia và câu chuyện bảo vệ thương hiệu trên internet - 2

Điểm qua một số vụ việc “bị mất tên miền” của các doanh nghiệp lớn tại Việt Nam như bitis.vn, mhb.vn (Ngân hàng MHB Bank), habeco.vn (Tổng Công ty Bia – Rượu – Nước giải khát Hà Nội), agribank.vn… và gần đây nhất là bambooairway.vn. Điều này đã gây ảnh hưởng rất lớn đến hình ảnh, uy tín, tên thương hiệu cũng như định hướng chính xác trong cung cấp dịch vụ của mình cho khách hàng.

Một số vụ việc trước đó cũng rất đáng quan tâm như tên miền BMW.com.vn, IBM.com.vn. SAMSUNGMOBILE.com.vn, ebay.com.vn… Trong đó, đáng chú ý năm 2017, vụ tranh chấp tên miền ebay.com.vn giữa công ty eBay Inc là chủ sở hữu nhãn hiệu “eBay” nổi tiếng đã đăng ký bảo hộ trên thế giới và Việt nam với một công ty có trụ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh. Theo thông tin trong đơn khiếu nại, eBay đã đăng ký trên 2.500 tên miền có chứa cụm từ “eBay”, trong đó 7 tên miền “.vn”, nhưng đáng tiếc trong số đó không có tên miền ebay.com.vn có ý nghĩa thương mại.

Chính sơ suất này đã dẫn đến những khó khăn cho Công ty eBay khi triển khai hoạt động cung cấp dịch vụ tại Việt Nam. Mặc dù đang sử dụng tên miền ebay.vn để kết nối người dùng Việt Nam với thị trường trực tuyến toàn cầu. Và vụ việc này eBay phải theo đuổi vụ kiện để “đòi lại tên miền” trong thời gian dài.

Tên miền quốc gia và câu chuyện bảo vệ thương hiệu trên internet - 3

Hầu như các cá nhân, doanh nghiệp chưa nhận thức hết tầm quan trọng của tên miền liên quan tới thương hiệu của mình trên cộng đồng mạng. Các doanh nghiệp thường cho rằng khi tên thương mại, thương hiệu, sản phẩm được bảo hộ về sở hữu trí tuệ thì đương nhiên được “bảo hộ” đối với tên miền trên Internet. Tuy nhiên các hiểu này là không chính xác. Việc đăng ký, sử dụng tên miền “.vn” theo “nguyên tắc bình đẳng, không phân biệt đối xử, đăng ký trước được quyền sử dụng trước”. Do chưa nhận thức chưa đầy đủ như vậy dẫn tới các hệ lụy không đáng có, gây tốn kém về thời gian, công sức của các doanh nghiệp.

Theo Vnnic, với sự gia tăng theo cấp số nhân của các Website thương mại điện tử, tên miền – điều kiện tiên quyết của Website, được ví là “chìa khóa cánh cửa” quan trọng đầu tiên để các doanh nghiệp bước vào nền kinh tế số và thị trường trong thời đại cách mạng số 4.0.

Tên miền quốc gia và câu chuyện bảo vệ thương hiệu trên internet - 4

Trong bối cảnh hội nhập, toàn cầu hoá ngày càng sâu rộng, việc sử dụng tên miền “.VN” để bảo vệ các thương hiệu Việt sẽ giúp các doanh nghiệp nhận được sự quan tâm nhiều hơn từ cộng đồng và khách hàng để không bị thua thiệt ngay trên sân nhà như chính trường hợp Công ty TNHH Hàng không Tre Việt đang phải đối mặt.

Để tránh xảy ra những tranh chấp quyền sử dụng tên miền hoặc tránh để những tên miền liên quan đến tên thương mại, sản phẩm, chỉ dẫn địa lý… của mình bị chủ thể khác đăng ký trước, gây ảnh hưởng đến hoạt động quảng bá hình ảnh, thương hiệu trên Internet, các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp cần chủ động đăng ký, sử dụng tên miền liên quan đến hoạt động kinh doanh, tên thương mại, nhãn hiệu, sản phẩm, dịch vụ, chỉ dẫn địa lý…

Tên miền thương hiệu và tầm quan trọng của thương hiệu trên Internet

Đăng ký tên miền bảo hộ thương hiệu trên Internet trước khi có ý tưởng thành lập doanh nghiệp là việc làm cấp thiết, tuy nhiên không phải doanh nghiệp nào cũng nhận thức đúng đắn vấn đề này và có “hành động” với thương hiệu của mình trên Internet. Tên miền là duy nhất, nguyên tắc để đăng ký tên miền là ai đăng ký trước được cấp trước. Nếu như các doanh nghiệp không chủ động đăng ký tên miền cho công ty mình thì việc tên miền thương hiệu của công ty rơi vào tay người khác hoặc công ty khác là điều khó tránh khỏi.

Chúng ta từng chứng kiến rất nhiều vụ mất tên miền thương hiệu của một số doanh nghiệp khi đã thành lập xong mới đi đăng ký và tá hỏa phát hiện một loạt các đuôi tên miền đã bị cá nhân hoặc tổ chức khác đăng ký trước, với mục đích bán lại để hưởng lợi từ chính chủ sở hữu thương hiệu, nếu chủ sở hữu thương hiệu có tiềm lực tài chính hoặc sản phẩm “có tiếng”thì cái giá phải mua lại tên miền có khi lên đến hàng tỉ đồng.

Đơn cử như vụ việc của BKAV, Sau một thời gian dài chuẩn bị cho việc tiến chân ra thị trường nước ngoài năm 2012 BKAV phải chi tới 2,3 tỉ đồng để mua lại tên miền Bkav.com từ một công ty của Mỹ ( tên miền này được công ty của Mỹ nhanh chân đăng ký từ năm 2001 )

Theo ông Nguyễn Tử Quảng, Tổng giám đốc công ty Bkav: “Có lẽ đây là số tiền lớn nhất chi cho một tên miền của Việt Nam được biết đến chính thức tính tới thời điểm hiện nay. Khi sản phẩm bắt đầu có thương hiệu, các doanh nghiệp nên mua ngay tên miền để tránh phải chi nhiều tiền mua lại sau này, như trường hợp của Bkav”

Tên miền thương hiệu rơi vào tay cá nhân tổ chức khác đồng nghĩa với việc chủ sở hữu thương hiệu không thể kiểm soát được nội dung đăng tải trên website chạy trên tên miền đó, hãy tưởng tượng nếu đó là những thông tin gây bất lợi cho chủ thể thương hiệu thì sẽ ra sao?

Xin dẫn lời của ông Nguyễn Tử Quảng để thay cho lời kết: “Khi sản phẩm bắt đầu có thương hiệu, các doanh nghiệp nên mua ngay tên miền để tránh phải chi nhiều tiền mua lại sau này”.

Bảo vệ thương hiệu với tên miền .vn

Hiện nay, nhiều công ty đã thành công với tên miền .vn. Họ được nhiều khách hàng trong, ngoài nước biết đến và xuất khẩu hàng hóa thuận lợi hơn.

Đơn cử với làng nghề kho cá nổi tiếng Vũ Đại (Hà Nam), khách hàng chủ yếu đặt hàng qua trang web với tên miền cakhovudai.vn và cakhovudai.com.vn. Nhiều thương hiệu Việt lẫn các công ty nước ngoài khác cũng thành công khi đăng ký tên miền .vn như sendo.vn, vng.vn, lazada.vn…

Đây là những thông tin được đưa ra tại hội thảo “Bảo vệ thương hiệu Việt với tên miền .vn” do Bộ TT&TT, Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC) và Sở TT&TT TP.HCM tổ chức ngày 15-7 tại TP.HCM.

Ông Nguyễn Ngọc Thanh Tuấn, Giám đốc kinh doanh iNET HCM, cho biết tên miền đóng vai trò rất quan trọng trong nhận diện thương hiệu. Đồng thời mang đến những tiềm năng về quảng bá thương hiệu, mở rộng thị trường, khách hàng, đối tác… cho doanh nghiệp (DN). Tên miền đã góp phần không nhỏ cho sự thành công cũng như thất bại của nhiều công ty.

Tuy nhiên, theo số liệu của VNNIC, hiện nay riêng khối các DN Việt mới chỉ đăng ký khoảng 200.989 tên miền Việt Nam .vn, trong đó mỗi DN thường đăng ký nhiều hơn một tên miền. Trong khi đó tổng số DN ở Việt Nam hiện nay là trên 500.000, có nghĩa là tỉ lệ DN có tên miền hoặc website còn rất nhỏ.

“Vẫn có nhiều công ty Việt không có website, không sử dụng thư điện tử với tên miền chuyên nghiệp. Chính điều này đã khiến DN tự làm giảm cơ hội quảng bá của mình rất nhiều. Có DN lại chủ yếu đăng ký một tên miền quốc tế rồi bỏ qua đăng ký tên miền quốc gia .vn. Thực tế, nhiều DN phải ôm hận, kiện cáo nhiều năm trời vừa mất thời gian, chi phí để mong đòi lại tên miền gắn với thương hiệu của mình đã bị người khác đăng ký mất” – ông Tuấn nêu thực tế.

Ông Tuấn dẫn chứng một số vụ kiện tranh chấp tên miền gắn với thương hiệu của DN. Điển hình như Biti’s đã đăng ký tên miền bitis.com.vn và bitis.com nhưng bitis.vn lại bị chủ thể khác đăng ký mất; vụ kiện tranh chấp tên miền anz.com.vn của Ngân hàng ANZ nhiều năm nay vẫn chưa xong; những tên miền như Toyota.vn, camry.vn, innova.vn cũng tranh kiện kéo dài. Ngoài ra, có công ty Việt bị đối tác nước ngoài từ chối hợp tác vì DN này chỉ đăng ký tên miền quốc tế .com chứ không đăng ký tên miền quốc gia .vn.

Ông Nguyễn Minh Thái, Giám đốc kinh doanh Công ty Mắt Bão, cho biết thêm khi đăng ký tên miền .vn, DN được hưởng nhiều ưu đãi so với tên miền quốc tế như chi phí thấp hơn, truy vấn nhanh chóng, được pháp luật Việt Nam bảo vệ khi xảy ra tranh chấp tên miền… Đó là chưa kể nếu đăng ký tên miền .vn, khi khách hàng lên các trang tìm kiếm như Google, Yahoo!, gõ tên thương hiệu của DN đó chắc chắn công cụ tìm kiếm sẽ đưa ra địa chỉ tên miền trong nước .vn đầu tiên.

Bài học từ xưa

Những “đại gia” chậm chân…

Thời gian gần đây rộ lên vấn đề hàng loạt công ty có thương hiệu lớn trong lĩnh vực công nghệ của Việt Nam bị mất tên miền quốc tế .com. Đơn cử như tên miền Viettel.com trùng với tên của công ty viễn thông quân đội Viettel đang đang thuộc sở hữu của một người ở Mỹ mua từ năm 1997. Trong khi đó, VNPT.com, thậm chí tên miền trùng với tên của cả hai đơn vị thành viên của VNPT là Vinaphone.com và MobiFone.com cũng đã được một cá nhân có địa chỉ ở Australia đăng kí từ năm 2003. “Nạn nhân” của những tên miền “lạc lối” còn có FPT.com (mua từ năm 1995) và Bkav.com (mua từ năm 2001).

Dù những người trong cuộc vẫn nói rằng họ đã “bị mất” tên miền vì có những cá nhân hay tổ chức đăng kí trước nhưng cũng phải thừa nhận rằng họ đã “chậm chân” và không có tầm nhìn dài hạn về các kế hoạch kinh doanh của mình. Việc không thuộc quyền sở hữu của những “đại gia” là một điều gây khó khăn cho các doanh nghiệp muốn vươn ra thị trường toàn cầu.

Trong xu hướng toàn cầu hóa, việc các doanh nghiệp mở rộng thị trường quốc tế chỉ còn là vấn đề thời gian. Vì thế, có thể thấy, khó khăn trước mắt của họ là làm sao lấy lại được tên miền này. Nhiều tháng nay, chủ sở hữu của tên miền Viettel.com đã rao bán tên miền này với giá lên tới 1,5 triệu USD (hơn 30 tỉ đồng).

Một mức giá quá cao so với chi phí đăng kí một tên miền nhưng có lẽ nhà mạng Viettel cũng phải nghĩ đến việc lấy lại tên miền này. Trả lời thắc mắc của Dân trí, đại diện truyền thông của Viettel cho biết tập đoàn đã nắm được thông tin về việc rao bán tên miền Viettel.com nhưng hiện tại hãng không có bất cứ bình luận nào về vấn đề này.

Tên miền Viettel.com bị rao bán với giá 1,5 triệu USD.

Nếu như tên miền.com trùng với Viettel được rao bán với giá “cắt cổ” thì nhà mạng VinaPhone dường như là “ê chề” nhất vì tên miền bị “lạc lối”. Không ít người dùng của nhà mạng hàng đầu Việt Nam này “tá hỏa” khi truy cập vào trang web Vinaphone.com với mục đích để cập nhật thông tin về khuyến mãi, gói cước và các dịch vụ.

Theo phản ánh của nhiều người dùng, khi gõ địa chỉ VinaPhone.com tên thanh địa chỉ thì được chỉ hướng đến một trang web chứa hình ảnh và nội dung “khiêu dâm”. Tìm hiểu thông tin thì được biết tên miền VinaPhone.com đã được một cá nhân có địa chỉ ở Australia đăng kí từ năm 2003 và phải đến năm 2012 mới hết hạn. Hỏi về kế hoạch có mua lại tên miền VinaPhone.com, đại diện truyền thông của VinaPhone tỏ ra ái ngại khi nhắc đến vấn đề này và từ chối trả lời.

Muốn lấy lại… phải chi tiền tỉ

Ông Trần Minh Tân, Phó GĐ Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC), cho biết vì tên miền .com thuộc sự quản lí chung của tổ chức quản lí tên miền quốc tế (ICANN) thế nên VNNIC không thể tác động trong những vụ tranh chấp về các tên miền.com. Theo ông Tân, các doanh nghiệp hiện chỉ có thể thực hiện theo hai cách để lấy lại tên miền trùng với tên kinh doanh của mình, thứ nhất là theo hướng hòa giải, thứ hai là thông qua trọng tài quốc tế, dựa vào quy định của Tổ chức sở hữu trí tuệ thế giới WIPO.

Một “nạn nhân” bất đắc dĩ không được quyền kiểm soát tên miền quốc tế là Bkav. Tên miền Bkav.com đã được một cá nhân ở Mỹ đăng kí từ năm 1997. Tuy nhiên, trong ngày hôm nay, công ty Bkav đã phải chi 2,3 tỉ đồng để mua lại tên miền Bkav.com – có lẽ đây là số tiền lớn nhất cho một tên miền của Việt Nam được biết đến chính thức tới thời điểm hiện nay.

Nói về việc “chậm chân”, ông Nguyễn Tử Quảng, Tổng giám đốc Công ty, chia sẻ: Vào thời điểm cách đây hơn 10 năm, Bkav không nghĩ tới việc có thể đưa thương hiệu ra toàn cầu, do đó Công ty đã không mua tên miền quốc tế mà chỉ mua tên miền trong nước Bkav.com.vn. “Mãi tới năm 1997 Việt Nam mới kết nối Internet, nền kinh tế lại chưa phát triển, trong hoàn cảnh đó doanh nghiệp chưa thể nghĩ đến toàn cầu. Có lẽ đây cũng là lí do mà các thương hiệu khác của Việt Nam đã để mất tên miền quốc tế”, ông Quảng thừa nhận.

Theo ông Quảng, khi sản phẩm bắt đầu có thương hiệu, các doanh nghiệp nên mua ngay tên miền quốc tế để tránh phải chi nhiều tiền mua lại sau này.

Related Post

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

six + seven =